ทุกวันนี้ ทำไมด้อยค่ากันจัง ผู้คนกล้าเผยตัวตน และแสดงออกผ่านโลกโซเชียล แต่สิ่งที่ไม่เข้าใจคือ ทำไม บางคนช่างกล้าที่จะด้อยค่าคนอื่น หรือตีตราคนที่ไม่ได้อยู่ในกลุ่มหรือแนวคิดเดียวกับตน ทั้งที่ความรู้ การศึกษา และดูเหมือนจะมีวุฒิภาวะที่ดี ..
ในโลกโซเชียลเราพบคนที่ชอบดูถูก เหยียดหยาม หรือพูดให้ผู้อื่นรู้สึกด้อยค่า บางคนวิจารณ์ทุกเรื่อง เกือบทุกครั้งที่เปิดหน้าฟีด บางคนเปรียบเทียบคนอื่นให้ดูต่ำกว่าตนเอง
ทางจิตวิทยาบอกว่า ถ้ามองลึกลงไป เบื้องหลังของการด้อยค่าคนอื่นนั้น มักไม่ได้เกิดจากความเข้มแข็ง หากเกิดจากบาดแผล ความไม่มั่นคง และความกลัวที่ซ่อนอยู่ภายในใจ เท็จจริงอย่างไรลองพิจารณาดูครับ ..
1. ความรู้สึกด้อยค่าของตัวเอง
หลายคนเติบโตมาพร้อมกับการถูกเปรียบเทียบ ถูกตำหนิ หรือไม่เคยได้รับการยอมรับ เมื่อโตขึ้นจึงพยายามยกตัวเองให้สูงขึ้นด้วยการกดคนอื่นให้ต่ำลง เพราะคิดว่านั่นคือวิธีที่จะทำให้ตนเองรู้สึกมีคุณค่า
2. ความอิจฉาและการแข่งขัน
เมื่อเห็นคนอื่นประสบความสำเร็จ มีความสามารถ หรือได้รับการชื่นชม บางคนเลือกที่จะชื่นชมและเรียนรู้ แต่บางคนกลับเลือกที่จะลดคุณค่าของอีกฝ่าย เพื่อให้ตนเองรู้สึกเหนือกว่า
3. ความกลัวการถูกปฏิเสธ
บางคนกลัวว่าจะถูกมองว่าไม่เก่ง ไม่สำคัญ หรือไม่เป็นที่ยอมรับ จึงใช้การวิจารณ์และด้อยค่าคนอื่นเป็นเกราะป้องกันตัวเอง
4. แบบอย่างที่ได้รับจากครอบครัว
หากเติบโตในบ้านที่เต็มไปด้วยคำตำหนิ การประชดประชัน หรือการเปรียบเทียบ คนคนนั้นอาจซึมซับรูปแบบการสื่อสารดังกล่าว และนำมาใช้กับผู้อื่นโดยไม่รู้ตัว
5. ขาดความเห็นอกเห็นใจ
เมื่อไม่เข้าใจความรู้สึกของผู้อื่น ก็อาจมองว่าคำพูดที่ตนเองใช้เป็นเรื่องธรรมดา ทั้งที่แท้จริงแล้วคำพูดเหล่านั้นสามารถสร้างบาดแผลทางใจได้ยาวนาน
ผลกระทบของการด้อยค่าผู้อื่น
การด้อยค่ากันอาจทำให้ความสัมพันธ์แตกร้าว ความไว้วางใจลดลง ผู้ที่ถูกกระทำอาจสูญเสียความมั่นใจ เกิดความเครียด ความวิตกกังวล และไม่กล้าแสดงศักยภาพของตนเอง
ตัวเราเอง ควรรับมืออย่างไร
- อย่านำคำพูดที่ทำร้ายมานิยามคุณค่าของตัวเอง
- ตั้งขอบเขตกับผู้ที่ชอบใช้คำพูดทำร้าย
- ตอบโต้ด้วยความสุภาพ ไม่ใช่อารมณ์
- หากเราเผลอด้อยค่าคนอื่น จงกล้ายอมรับและขอโทษ
- ฝึกมองเห็นคุณค่าในตนเองและในผู้อื่น
มุมมองจากพระคัมภีร์
พระคัมภีร์สอนให้เราใช้คำพูดเพื่อเสริมสร้าง ไม่ใช่ทำลาย
“อย่าให้คำหยาบคายหลุดออกจากปากของท่าน แต่จงพูดแต่คำที่ดี ซึ่งเป็นประโยชน์ในการเสริมสร้างตามความจำเป็น เพื่อจะเป็นพระคุณแก่คนที่ได้ยิน” (เอเฟซัส 4:29)
อีกทั้งยังเตือนว่า
“อย่าทำสิ่งใดด้วยการชิงดีหรือด้วยการถือดี แต่จงมีใจถ่อม ถือว่าคนอื่นดีกว่าตน” (ฟีลิปปี 2:3)
พระเจ้าทรงเห็นคุณค่าของมนุษย์ทุกคน เพราะทุกคนถูกสร้างขึ้นตามพระฉายาของพระองค์ ไม่มีใครควรถูกลดคุณค่าด้วยคำพูดหรือการกระทำของผู้อื่น
คนที่ด้อยค่าผู้อื่นตัวเขาเองอาจกำลังต่อสู้กับบาดแผลในใจของตน จริง ๆ แล้วบาดแผลนั้นไม่ควรกลายเป็นเหตุผลในการทำร้ายคนอื่น
ในทางกลับกัน หากเลือกใช้คำพูดที่ให้กำลังใจ ยกย่อง และสร้างคุณค่าแก่กัน เราจะช่วยสร้างครอบครัว สังคม และชุมชนที่เต็มไปด้วยความรัก ความเข้าใจ และความหวัง เพราะบางครั้ง … คำพูดเพียงประโยคเดียว สามารถเปลี่ยนชีวิตของใครบางคนได้ตลอดไป
